به طور کلی، هر دستگاه کنترلی که پس از شناسایی هویت افراد یا اشیاء، عمل مشخصی را انجام دهد، "اکسس کنترل" نامیده میشود. این عمل معمولاً شامل فعالسازی یک رله در خود دستگاه است. بنابراین، در یک تعریف عمومی، هر دستگاهی که دارای رلهای باشد که پس از شناسایی فعال میشود، یک اکسس کنترل محسوب میشود.
اکسس کنترلها را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد:
یک اکسس کنترل ساده، تنها نیازمند داشتن یک رله خروجی است. این رله پس از شناسایی (چه از طریق روشهای بیومتریک و چه غیر بیومتریک)، فعال شده و باعث انجام عملی خاص توسط دستگاه جانبی متصل به آن میگردد. به عنوان مثال، یک اکسس کنترل ساده میتواند به قفل الکترونیکی، راهبند الکترونیکی یا انواع گیتهای الکترونیکی متصل شود تا پس از شناسایی، درب یا گیت را باز کند.
دستگاه فول اکسس، علاوه بر قابلیتهای ذکر شده برای اکسس کنترل ساده، دارای پورتهای متعددی است که تواناییهای دستگاه را افزایش داده و امکان افزودن ویژگیهای برجستهای به سیستم را فراهم میآورد. برخی از این قابلیتها عبارتند از:
پروتکل وایگند یک استاندارد ارتباطی در سیستمهای اکسس کنترل است که امکان اتصال انواع مختلف ریدرهای RFID در سه فرکانس برد کوتاه، متوسط و بلند را فراهم میسازد. این بدان معناست که ریدر RFID، فارغ از نوع فرکانس، قادر به خواندن اطلاعات در فرکانسهای ۱۲۵ کیلوهرتز، ۱۳.۵۶ مگاهرتز (مایفر) و گیگاهرتز (UHF) است و میتواند این اطلاعات را از طریق دو سیم DATA0 و DATA1 دریافت و ارسال کند.
هر دو پورت مذکور که به عنوان رله عمل میکنند، در واقع کلیدهای الکترونیکی هستند که پس از شناسایی، اتصال الکتریکی بین نقاط مختلف مدار را برقرار میسازند. به عبارت دیگر، به محض شناسایی کاربر، رله فعال شده و با ارسال یک پالس، فرمان لازم را به قفل، گیت یا هر دستگاه جانبی دیگر ارسال میکند و پس از آن به حالت اولیه خود بازمیگردد. تفاوت اصلی این دو پورت در وضعیت کنتاکت آنها در حالت عادی است: در پورت NO، مدار در حالت عادی باز است و پس از فعالسازی بسته میشود؛ در حالی که در پورت NC، مدار در حالت عادی بسته است و پس از فعالسازی باز میشود.
هرچه یک دستگاه اکسس کنترل از پروتکلهای ارتباطی بیشتری پشتیبانی کند، قیمت آن نیز افزایش مییابد. پورتهای ارتباطی مانند شبکه کامپیوتری TCP/IP، سریال RS-485، RS232، USB و Wifi، معمولاً برای تخلیه اطلاعات اکسس کنترل به صورت آنلاین یا آفلاین مورد استفاده قرار میگیرند و اغلب امکان دسترسی مدیران به دادهها را از طریق نرمافزار فراهم میسازند.
در سیستمهای کنترل دسترسی پیشرفته، امکان ارسال هشدار در صورت نقض قوانین کنترل دسترسی وجود دارد. این آلارم میتواند داخلی باشد یا از طریق پورتهای خروجی به دستگاههای هشداردهنده خارجی متصل گردد. این ویژگی علاوه بر اطلاعرسانی به مسئولان، از دسترسی غیرمجاز افراد به منابع جلوگیری میکند.
این ویژگی که معمولاً در دستگاههای اکسس کنترل قابل مدیریت از طریق نرمافزار است، امکان محدود کردن دسترسی افراد یا گروهها به منابع را در بازههای زمانی مشخص فراهم میکند. در خارج از این بازههای زمانی تعریف شده، دسترسی برای افراد معین امکانپذیر نخواهد بود.
این ویژگی که با هدف جلوگیری از سوء استفاده در سیستمهای کنترل دسترسی غیر بیومتریک (مانند کارتهای RFID) به کار میرود، مانع از ورود مجدد فرد بدون خروج قبلی میشود. به عنوان مثال، فردی پس از ورود نمیتواند کارت خود را به فرد دیگری بدهد تا او نیز وارد شود.
* قابلیت هشدار دستکاری (Tamper Alert):
این ویژگی برای اعلام هشدار در صورت جابجایی دستگاه از محل نصب شده طراحی شده است. این قابلیت از دستکاری دستگاه جلوگیری کرده و با ارسال سیگنال به سیستم هشدار، در صورت وارد شدن ضربه یا سرقت، بلافاصله آلارم را فعال میکند.
در باره اکسس کنترل بیشتر بدانیم :
اکسس کنترل تشخیص چهره، فناوری پیشرفته با نور نامرئی
تفاوت مفاهیم اکسس کنترل، احراز هویت و مجوز در یک سیستم اکسس کنترل
10 شرکت برتر جهان در زمینه اکسس کنترل
عناصر اصلی تشکیل دهنده سیستمهای اکسس کنترل
معرفی قابلیتهای مهم دستگاه های اکسس کنترل
مزایای سیستمهای کنترل دسترسی ابری
تفاوت مفهوم اکسس کنترل ، احراز هویت و مجوز دسترسی